in de pers

 

Shantykoor Overstag uit Vlaardingen bestaat inmiddels zeventien jaar en is voortgekomen uit het vroe- gere mannenkoor van Shell Pernis. Voor een groot deel bestaat de groep uit gepensioneerde Shell Pernis medewerkers, waarvan een aantal de 80 jarige leeftijd reeds gepasseerd zijn. Naast de gezellige repetities verzorgen ze optredens in verzorgingshuizen en bij nautische evenementen in het Rijnmond gebied. Shantykoor Overstag heeft op korte termijn behoef- te aan nieuwe zangers waarbij hun voorkeur uitgaat naar Shell gepensioneerden.

Een ‘shanty’ is een lied dat vroeger, zo rond 1870, aan boord van grote zeilschepen (met name op Frans-Canadese schepen) werd gezongen als arbeidslied. De oorsprong van het woord ‘shanty’ is niet duidelijk. Het wordt vaak in verband gebracht met de ‘slave shanty’ ofwel slavenhut, de liederen die gezongen werden door de slaven op de plantages als voorloper van die op de zeilvaart. Ook wordt het woord ‘shanty’ gezien als een verbastering van het Franse woord ‘chant’, dat ‘lied’ betekent. Er zijn verschillen- de soorten shanty’s, afhankelijk van het werk dat moest worden gedaan aan boord van een schip. We kennen de ballast-liedjes bij het verplaatsen van de ballast aan boord, de pomp-liedjes voor het geval het schip water maakte en de gangspil-liedjes om het ritme erin te houden bij het binnenhalen van het anker. De Shantyman zong de coupletten voor en de bemanning zong het refrein. Zo’n voorzanger was onbetaalbaar, want hij kreeg het voor elkaar om alle matrozen tegelijkertijd in beweging te zetten.

Onder shanty’s vallen ook liederen die werden gezongen in de beperkte vrije tijd aan boord. Deze liederen verhalen vaak van verre oorden. Hierbij zijn veelvuldig vrouwen het onderwerp, in de havensteden en verre landen. En uiteraard de liefde. De vrijetijdsliederen werden ook wel forebitters of forecastle songs genoemd. Forebitters werden zittend op een bolder gezongen. Shanty wordt ook gezien als een protestlied, een reactie op slechte werkomstandigheden en/of de tirannie van de kapitein, stuurlie- den en bootsman.

Een shantykoor bestaat in principe alleen uit de stem van mannen (als je denkt dat je niet zo goed kunt zingen, bedenk dan dat de mensen op de zeilschepen dat ook niet konden), maar voor de begeleiding kunnen vrouwen ook meedoen. Het repertoire bestaat hoofdzakelijk uit shanty’s en kan aangevuld worden met zeemans- liederen of lokale liederen verwant aan zee, haven of visserij. Smartlappen behoren er niet toe. Gelieerd aan shantykoren zijn de z.g. viswijvenkoren, zij bezingen de historie van de zeevisserij vanuit het thuisperspectief. Op shanty-festivals zijn zij vaak een aanvulling op het shanty-repertoire.

Bron:

VOEKSNIEUWS

Officieel orgaan van de Vereniging van Oud-Employ√©s der “Koninklijke/Shell” 65e jaargang, nr.02, februari 2015


 

 

stuur ons een e-mail

Contact form submitted!
We will be in touch soon.
Shantykoor Overstag